Bij BimmerStore kregen we een BMW 1 Reeks F20 116i met B38 benzinemotor binnen met een storing op de variabele nokkenasverstelling, beter bekend als VANOS. De wagen had ongeveer 151.000 km gereden, wat wel ongeveer de kilometerstand is waarop we vaker dergelijke problemen beginnen tegenkomen. Ook bij de B48, 2l motor en de B58 3l motor.
In ons diagnoseprogramma werd onder andere volgende foutcode opgeslagen:
130304 – VANOS magneetklep uitlaat: nokkenas klemt
Daarnaast werd ook de algemene SAE-code weergegeven:
P13C9 – “B” Camshaft Stuck, Bank 1
Dat betekent in mensentaal dat de motorsturing merkt dat de nokkenasverstelling niet reageert zoals verwacht. De DME stuurt de VANOS aan, maar de werkelijke positie van de nokkenas volgt niet correct, of blijft hangen.
Wat doet VANOS op een BMW B38 motor?
De B38 is een moderne driecilinder benzinemotor van BMW. Deze motor gebruikt variabele nokkenasverstelling op de inlaat- en uitlaatnokkenas. Dat systeem past de timing van de nokkenassen continu aan, afhankelijk van belasting, toerental, temperatuur en rijomstandigheden.
Een goed werkende VANOS zorgt onder andere voor:
- betere trekkracht bij lage toeren,
- lager brandstofverbruik,
- minder uitstoot,
- soepeler stationair draaien,
- en betere prestaties over het volledige toerentalgebied
Wanneer de VANOS niet correct werkt, kan de motorsturing de nokkenastiming niet meer nauwkeurig regelen. Dat kan leiden tot foutcodes, noodloop, onregelmatig draaien, vermogensverlies of storingen die vooral na een testrit terugkomen.
De klacht: storing op de uitlaatnokkenas
Bij deze BMW werd na diagnose duidelijk dat de storing vooral betrekking had op de uitlaatnokkenas. In het diagnoseprogramma stond de foutcode 130304, met de omschrijving dat de VANOS-magneetklep van de uitlaatzijde een klemmende nokkenas detecteert.
Dat wil niet automatisch zeggen dat enkel de magneetklep zelf defect is. Bij dit type storing moet je verder kijken dan alleen de foutcode. Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld:
- vervuiling of slechte oliedoorstroming,
- een defecte VANOS-regelklep,
- een mechanisch zwaar lopende VANOS-versteller,
- verkeerde of verlopen distributietiming,
- slijtage in de nokkenasversteller,
- of een combinatie van meerdere factoren.
Daarom is het belangrijk om niet blind één onderdeel te vervangen, maar eerst de diagnose en mechanische controle correct uit te voeren.
Diagnose: eerst meten en controleren, niet gokken
Bij deze herstelling hebben we de foutcodes uitgelezen met ISTA en de klacht na een testrit bevestigd. De storing kwam effectief terug op de uitlaatzijde. Daarom werd er met het test plan geverifieerd dat enkel de uitlaat kant defect is en niet de inlaat kant wat een geheel timing probleem zoals een verlengde distributieketting al bijna volledig kan uitsluiten. Dat is goed nieuws, want het prijsverschil tussen een VANOS vervangen of een gehele distributie bij de B38 is aanzienlijk.
Je kan in het filmpje zien hoe de nokkenas verstelling eerst langs de kant inlaat wordt gecontroleerd op verschillende standen en deze zonder problemen doorloopt. Bij de uitlaat kant is deze echter voortdurend buiten tolerantie. Tijdig laten nakijken is daarom aangewezen om motorschade te voorkomen.
Eerst werd de oude oliefilter uit het filterhuis gehaald en nagekeken. Indien we hier zware vervuiling in zouden vinden of metaal slijpsel zou er afhankelijk van de hoeveelheid vervuiling en de aard van de vervuiling beslist worden of enkel een motor spoeling voldoende zou zijn of dat er alsnog naar verdere mechanische schade moet gekeken worden, mogelijk verder dan de VANOS zelf. In dit geval was er geen vuil te vinden in de filter dus kreeg de wagen gewoon een nieuwe oliefilter en olie.
Daarna werd de motor mechanisch gecontroleerd. De kleppendeksel werd verwijderd en de nokkenassen werden met het correcte speciaal gereedschap geborgd. Bij VANOS- of distributiewerk op deze motor is dat essentieel. De B38 is geen motor waarbij je “op gevoel” aan de timing werkt. De nokkenassen en krukas moeten correct gepositioneerd en geblokkeerd worden, anders kan de timing verkeerd staan met alle gevolgen van dien.
Op de foto’s is te zien dat de nokkenassen geborgd werden met het correcte blokkeergereedschap. Zo kan de distributietiming gecontroleerd en de VANOS-verstelling veilig vervangen worden. Het zorgt er ook voor dat we met zekerheid kunnen zeggen dat er geen geheel timing probleem aanwezig is.
Wat hebben we vervangen?
Bij deze herstelling werden de VANOS-componenten gedemonteerd en vervangen. De VANOS kant uitlaat bestaat uit 3 delen. De pastic actuator dat op het kleppendeksel klikt, de metalen centrale VANOS klep bout en de VANOS nokkenas tandwiel versteller zelf. Doorgaans wat we zien gebeuren is dat de plastic actuator verduurd geraakt en dat deze vervangen dienen te worden, vaak rond de 150.000km. Echter wanneer de actuator zelf defect is zien we eerder een volledig permanente storing waarbij geen enkele graden van de VANOS nog gehaald kunnen worden, dat was hier wel het geval.
De tweede meest voorkomende fout is dat er vervuiling of een defect is aan de centrale VANOS klep dat de VANOS nokkenas tandwiel in de nokkenas zelf houd. Door vervuiling, gebrek aan oliedruk of een defect kan het zijn dat deze sporadisch in fout gaat of niet altijd elke graden van de nokkenasverstelling nog kan halen. Dat is wat we hier zagen gebeuren.
Bij een VANOS-systeem is olie niet zomaar smering. De oliedruk wordt ook gebruikt om de nokkenasverstelling aan te sturen. Daarom kan vervuilde olie, een slechte oliehistoriek of een minder goede oliedoorstroming een grote invloed hebben op de werking van het systeem.
Eenmaal dat we de VANOS compleet verwijdert hebben van de uitlaat kant merken we meteen op dat de centrale klep inderdaad gescheurd is. Om die reden hebben we beide VANOS actuatoren vervangen aangezien deze vaak defect gaan op deze kilometerstand, de centrale VANOS klep en de VANOS versteller tandwiel van de uitlaat kant. Aangezien de inlaat kant normaal functioneerde hebben we daar enkel de actuator vervangen.
Waarom alleen de foutcode wissen geen oplossing is
Een foutcode zoals P13C9 of 130304 kan soms tijdelijk verdwijnen na het wissen van de foutcodes of na het resetten van adaptaties. Maar als het mechanische probleem aanwezig blijft, komt de storing meestal terug na een testrit.
Dat was hier ook het belangrijke punt: de storing moest niet alleen gewist worden, maar de oorzaak moest opgelost worden.
Een VANOS die blijft hangen of traag reageert, kan niet softwarematig “hersteld” worden. De motorsturing kan alleen proberen bijregelen. Wanneer het verschil tussen gevraagde en werkelijke nokkenaspositie te groot wordt, wordt opnieuw een foutcode opgeslagen. Daarnaast kan een slechte nokkenasverstelling voor grote motorschade zorgen wanneer deze niet behandeld wordt.
Correcte montage is cruciaal
Na het vervangen van de VANOS-componenten werd alles opnieuw correct gemonteerd volgens de juiste procedure. Bij dit soort werken zijn enkele punten zeer belangrijk:
de krukas en nokkenassen correct blokkeren,
de VANOS-verstellers correct positioneren,
de ketting en timing controleren,
de bouten volgens voorgeschreven procedure vastzetten,
de cilinderkop proper maken en het kleppendeksel met correcte afdichting monteren en aantrekken volgens procedure,
de injectoren terug plaatsen en aantrekken volgens procedure,
en nadien de adaptaties en testprocedures correct uitvoeren.
Een kleine fout in timing of montage kan ervoor zorgen dat de wagen slechter loopt dan voor de herstelling, of dat er opnieuw foutcodes ontstaan.
Daarom is dit geen herstelling die we aanraden om “even snel” uit te voeren zonder het juiste gereedschap en de juiste diagnoseapparatuur. Er is voor deze job namelijk ook behoorlijk wat speciaal, specifiek BMW gereedschap nodig.
Resultaat na herstelling
Na montage werd de motor opnieuw opgebouwd en gecontroleerd. De foutcodes werden gewist, adaptaties werden gereset en de werking werd opnieuw getest. Bij dit soort herstellingen is een testrit belangrijk, omdat VANOS-storingen vaak pas terugkomen wanneer de motor onder verschillende belastingen en toerentallen wordt gebruikt.
Het doel is niet enkel dat het motorlampje uit blijft bij stationair draaien, maar dat de nokkenasverstelling ook tijdens het rijden correct en stabiel werkt.
Kan je blijven rijden met een VANOS-storing?
Dat hangt af van de exacte storing, maar het is meestal geen goed idee om dit lang te negeren. We hebben namelijk al meegemaakt dat er langdurig met een VANOS foutcode werd gereden waardoor 2 kleppen beschadigd zijn geraakt.
Een VANOS-storing kan ervoor zorgen dat de motor minder soepel draait, minder vermogen levert of in noodloop gaat. In sommige gevallen is het probleem puur regeltechnisch, maar in andere gevallen kan er ook mechanische weerstand, slijtage of een timingprobleem meespelen.
Zeker bij foutcodes zoals P13C9 “Camshaft Stuck” of 130304 VANOS nokkenas klemt is het verstandig om de oorzaak te laten controleren. Het woord “stuck” of “klemt” betekent niet dat de nokkenas letterlijk muurvast zit, maar wel dat de regeling niet beweegt zoals de motorsturing verwacht.
Ons advies bij B38 VANOS-problemen
Wanneer een BMW of MINI met B38-motor een VANOS-storing heeft, kijken we bij BimmerStore niet alleen naar de foutcode. We controleren ook de mechanische timing, de staat van de oliegestuurde componenten en de algemene onderhoudstoestand van de motor.
Vooral bij motoren met hogere kilometerstanden is het belangrijk om verder te kijken dan enkel de sensor of magneetklep. Een VANOS-systeem werkt nauw samen met de distributie, oliedruk, nokkenassensoren en motorsturing. Eén foutcode kan dus meerdere mogelijke oorzaken hebben.
Daarom voeren we deze diagnose stap voor stap uit met BMW-diagnoseapparatuur en het juiste speciaal gereedschap.
Heeft jouw BMW of MINI een VANOS-storing?
Heb je een BMW of MINI met B38-motor en krijg je foutcodes zoals:
P13C9 – Camshaft Stuck
130304 – VANOS magneetklep uitlaat: nokkenas klemt
130308 / 130F20 / 130E20 of gelijkaardige nokkenas- of VANOS-storingen
Dan kunnen wij dit voor jou controleren en herstellen.
Bij BimmerStore zijn we gespecialiseerd in BMW en MINI diagnose, onderhoud en herstellingen. We gebruiken BMW-diagnoseapparatuur, gespecialiseerd gereedschap en kwaliteitsonderdelen om de herstelling correct uit te voeren.
Neem gerust contact met ons op voor een diagnose of prijsindicatie.
Veel gestelde vragen
Is een VANOS-storing altijd een defecte magneetklep?
Nee. Een defecte magneetklep is mogelijk, maar niet de enige oorzaak. Ook vervuiling, oliedrukproblemen, een defecte VANOS-versteller, verkeerde timing of mechanische slijtage kunnen een rol spelen.
Kan slechte olie een VANOS-probleem veroorzaken?
Ja, dat kan. VANOS werkt met oliedruk. Als de olie vervuild is, te lang gebruikt werd of niet aan de juiste specificatie voldoet, kan dat invloed hebben op de werking van de regelkleppen en nokkenasverstellers. Dat wil niet zeggen dat olie altijd de enige oorzaak is, maar het is wel een belangrijke factor.
Moet bij een VANOS-herstelling ook de distributieketting vervangen worden?
Niet altijd. Dat hangt af van de kilometerstand, de staat van de ketting, de foutcodes en wat er tijdens demontage wordt vastgesteld. Omdat de VANOS en distributie dicht bij elkaar liggen, kan het soms interessant zijn om bepaalde werken te combineren, maar dat moet per voertuig bekeken worden.
Kan je een P13C9 foutcode gewoon wissen?
Je kan de foutcode wissen, maar als de oorzaak niet opgelost is, komt de storing meestal terug. Zeker wanneer de fout na een testrit terugkeert, is verdere diagnose nodig.
Werken jullie ook aan MINI’s met B38 motor?
Ja. De B38-motor wordt ook gebruikt in verschillende MINI-modellen. Diagnose en herstelling van VANOS-problemen kunnen wij ook uitvoeren bij MINI’s met deze motor.
BMW B38 VANOS 130304 of P13C9